- 23 Eyl 2021 - 19:30 G: 23 Eyl 2021 - 20:16

Fabrikadan müzeye dönüşün hikayesi

Çevresindeki yapılara adını veren şehirle iç içe geçmiş, bir zamanların SEKA Kağıt Fabrikası, şimdilerde SEKA Kağıt Müzesi’nin tarihine dokunduk. SEKA Kağıt Müzesi’ni gezerek tarihin tozlu sayfalarını araladık

Ayşe Aydın
Ayşe Aydın Tüm Haberleri
mask

Türkiye'nin sanayi mirası müzesi SEKA Mehmed Ali Kağıtçı Müzesi, diğer adıyla SEKA Kağıt Müzesi, her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor. Türkiye'nin en büyük endüstriyel mirasının müzeye dönüşüm projesi olan SEKA Kağıt Müzesi, 70 yıl boyunca SEKA Kağıt Fabrikası adıyla Türkiye’nin kağıdını üretti. Türkiye’nin en büyük endüstriyel dönüşüm projesi olan SEKA Kağıt Müzesi, 6 Kasım 2016 tarihinde ziyarete açıldı. Pazartesi günleri dışında her gün hizmet veren müzede her yaşa uygun atölyeler var. Müzenin tarihinin yanı sıra Kocaeli’nin de tarihi hem sesli anlatılıyor hem de yazılı olarak sunulabiliyor.

Güç Santrali Salonu, yıllarca kağıt üretiminde baş rol oynadı. Şimdilerde bu alan gelin ve damatların en güzel fotoğraf karelerinin mimarı oluyor.

2016’DA MÜZE OLARAK AÇILDI

Selüloz ve kâğıt fabrikasının inşaatı 14 Ağustos 1934'te başladı. İlk yerli kâğıt 18 Nisan 1936'da üretildi. Sümerbank İzmit Kâğıt ve Karton Fabrikası ismi ile yıllık 12 bin ton kapasite ile 6 Kasım 1936 tarihinde resmi açılışı yapılarak üretime başladı. Türkiye'nin ilk kâğıt mühendisi Mehmed Ali Kâğıtçı, kâğıt fabrikasının kuruluşunda büyük rol oynadı. Fabrikanın adı 1938 yılında ‘Sümerbank Selüloz Sanayii Müessesesi’ olarak değiştirildi. 21 Haziran 1955 tarihinde ise Türkiye Selüloz ve Kâğıt Fabrikaları İşletmesi (SEKA) adını aldı. 1997 yılında, fabrika özelleştirme listesine eklendi ve yatırım durduruldu. 2005 yılında kâğıt üretimi durdurulduktan sonra fabrika Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'ne devredildi.

Korunan makineler içerisinde en önemli olanı 1936 yılında açılan SEKA 1. Kağıt Fabrikası’na ait 2 no'lu Kağıt Makinesidir.

12 BİN 345 METREKARE

Kuruluşundan tam 80 yıl sonra Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından 6 Kasım 2016 tarihinde müzeye dönüştürüldü. Ülkenin ilk ve dünyanın en büyük kağıt müzesi olup adını fabrikanın kurucusu Mehmed Ali Kâğıtçı'dan alan müze, 12 Bin 345 metrekare alan üzerine inşa edilen dört katlı bir binada 16 salondan oluşuyor. Kağıt üretim sürecinde kullanılan makine ve teçhizat, müzenin önemli bir parçası olarak korunuyor. Müze binasının ön tarafında, binadan ayrı bir yapı olarak fabrika döneminde kullanılan ancak henüz ziyaretçiye açık olmayan bir kazan dairesi bulunuyor.

Muhabirimiz Ayşe Aydın fabrikanın hamur yapma kazanının içine girerek tarihe tanıklık etti.

KAĞITÇI'NIN RÖPORTAJLARI İZLENEBİLİYOR

Sergilemede her bir salonda, fabrika döneminde kullanılan bölümlerin orijinal yapısı ve endüstriyel işlevi korunuyor. Müzede her üretim bölümüyle ilgili makineler bulunuyor. Her bir salonun fabrika döneminde kullanılan orijinal işlevine ilaveten bölümle ilgili yeni bir temaya yer alıyor. Sergileme düzeniyle oluşturulan temada, SEKA Kâğıt Fabrikası’nda gerçekleştirilen üretim süreci, bölümlerin ve üretim aşamalarının sırasına uygun olarak tanıtılıyor. Ziyaretçiler, Cumhuriyet dönemi sanayileşme sürecinde önemli yere sahip fabrikanın kuruluş sürecinden başlayıp İzmit'ten Türkiye'ye yayılan kağıdın öyküsünü görüntüler eşliğinde izleyebiliyor. Müzede, fabrikanın kuruluşunda büyük rol oynayan Mehmed Ali Kağıtçı’nın röportajları da ekranda sürekli oynatılıyor.

Müzede, fabrikanın kuruluşunda büyük rol oynayan Mehmed Ali Kağıtçı’nın röportajları ekranda sürekli oynatılıyor.

MAKİNELER ORİJİNAL HALİYLE SUNULUYOR

Kağıt Müzesi’nin hemen her katında makinelerin sergilendiği alanlar, büyük sergi salonları yer alıyor. Giriş bölümünde vestiyer, kahve evi ve sosyal donatı alanları da bulunuyor. Müze, bodrum katta; 1 salon, fabrika bodrumu (SEKA'DA Sosyal Yaşam Salonu), zemin katta; Kağıt Müzesi Geçiş Holü, Karşılama Salonu, Türbin Dairesi (enerji motoru), Şlayfer (parçalama) Salonları, Güç Santrali, Doğu Galerisi, Hamur Deposu, Hamur Temizleme Salonu, Kağıt Makinesi Salonu, Mehmed Ali Kağıtçı Anı Salonu, Güney Galerisi, Süreli Sergi Salonu ve Kağıt Bitkileri Bahçesinden oluşuyor. Toplamda 13 salonun bulunduğu müzenin birinci katında; Hamur Hazırlama Salonu, Matbaa Salonu olarak 2 adet salon bulunuyor. Kinci katta Dekantasyon Kuleleri, Teksif (elekleme) Dairesi olmak üzere 2 salon ve Seyir Terası bulunuyor.

115 DEĞERLİ VİTRİN

Müze bünyesinde bulunan 115 vitrin içerisinde kağıdın yapım aşamaları, Kocaeli tarihi, SEKA'nın kronolojik geçmişi, SEKA'da Sosyal Hayat ve Kağıtspor konulu obje ve belgeler yer alıyor. Vitrinlerde fabrika dönemine ait toplam 443 adet belge, 337 adet objenin yanı sıra 50 sözlü tarih videosu, tarihine ait belgesel video yer alıyor. SEKA Kağıt Fabrikası'ndan kalan makineler, çağdaş müzecilik anlayışı içerisinde orijinaline uygun olarak korunarak restore edildi. Korunan makineler içerisinde en önemli olanı 1936 yılında açılan SEKA 1. Kağıt Fabrikasına ait 2 no'lu Kağıt Makinesidir.

16 ATÖLYE

SEKA Kağıt Müzesi sergi salonlarının yanı sıra El Yapımı Kağıt Atölyesi, Ahşap Atölyesi, Origami, Krigami gibi 16 farklı atölye (El Yapımı Kâğıt, Ahşap, Damga ve Baskı, Origami, Kirigami, Makedo, Kâğıt Hamurundan Nesneler, Ciltleme, Kokulu Taş, Quilling, Kâğıttan Takılar, Sikke Basım, Hama Boncuk, Eva Keçe, Filografi, Ahşap Yakma Atölyeleri) ile 7’den 70’e farklı yaş gruplarına yönelik etkinlikleri bünyesinde barındırıyor. SEKA Kağıt Müzesine ziyaretçi sayısı da gün geçtikçe artıyor. 2016 yılında 29 Bin 549, 2017’de 151 Bin 402, 2018’de 163 Bin 316, 2019’da 149 Bin 784 ziyaretçi ağırlayan müze, dünyayı sarsan korona virüsün de etkisiyle 2020’de 58 Bin 407, 2021 yılında 43 Bin 393 kişiyi ağırladı.

Hamur hazırlama makinaları sergide tamamen korunmuş bir şekilde sergileniyor.
Fabrika kurulduğundan bu yana kullanılan malzemeler, sergi alanlarında görücüye çıkıyor.
Müzede 70 yıl kağıt fabrikası olarak hizmet veren işçilerin iş elbiseleri, çizmeleri, gündelik yaşamı, sosyal hayatları, hamurun yoğrulduğu alan, kağıda dönüşme aşamaları müzede çok güzel bir şekilde korunup sergileniyor.
KOÜ Tıp Fakültesi öğrencileri SEKA Kağıt Müzesini gezerken.

23 Eyl 2021 - 19:30 Kocaeli- Yaşam

Muhabir Ayşe Aydın


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Çağdaş Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Çağdaş Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Çağdaş Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Çağdaş Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.