MALİYE KİRA GELİRİNİN PEŞİNDE

Sevgili okurlar artık bu köşede ben de yazılarımla sizlerle birlikte olacağım. Uzun yıllar Maliye Bakanlığında Vergi Müfettişi olarak görev yaptıktan sonra 2018 yılında görevimden ayrılarak yine bir kamu görevi olan nitelendirilen Yeminli Mali Müşavir olarak çalışma kararı aldım. Bu kapsamda Kocaeli’de faaliyet göstermekteyim. Mükelleflere vergi, tasdik, denetim, muhasebe konularında destek vermekteyim. 

Bana ayrılan köşemde bütün bu mesleki birikimim ışığında yazılar kaleme almak istiyorum. Yazılarımda bazen konuyla ilgili teknik bilgisi olmayan okurlara yönelik farkındalık yaratmak adına konulara yer vereceğim, bazen de meslek mensuplarına ve iş dünyasına yönelik daha spesifik konularda bilgi vermeyi amaçlıyor olacağım.

Bu kısa tanıtımdan sonra konu başlığımıza tekrar dönmek istiyorum. Yazılarım devam ettikçe beni daha çok tanımış olacaksınız.

Bugünlerde yazılı ve görsel basında sıkça yer alan haberlerde Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK, kira gelirlerinin vergi dışı bırakılmasının önüne geçilmesi amacıyla çalışma yürüttüklerini belirterek, kira gelirlerinin mart ayında doğru beyan edilmesini sağlamak amacıyla gayrimenkul sahiplerinin mercek altına alındığını, tapu ve nüfus verilerinin incelenmesi sonucunda kira geliri elde edebilme potansiyeline sahip yaklaşık 4,5 milyon konut analiz edildiğini, kiralık olarak kullanıldığı tespit edilen adreslerde fiili tespitlerin yapılacağını açıkladı.

Maliye Bakanlığı hem bütçe gelirlerini artırmak hem de vergi dışı bırakılan gelirleri kayıt altına almak için birçok denetim tekniği ve bilgi ağı kullanıyor. Özellikle son zamanlarda Maliye Bakanlığı’nın konuya ilişkin birimi Gelir İdaresi Başkanlığı ve Vergi Denetim Kurulu teknolojinin imkanlarından faydalanıyor, dijital veri tabanını güçlendiriyor ve vergi denetim tekniklerini geliştiriyor.

Artık kişiler ve kurumların kayıt dışı kazançlarının Maliye’nin merceğine takılması ihtimali daha da artıyor.

Ülkemizde yürürlükte olan Gelir Vergisi Kanunu’na göre gelirin yedi unsuru var, bunlardan biride halk arasında kira geliri olarak bizim kanunlarımızda Gayrimenkul Sermaye İradı olan tanımlanmıştır.

Kanunun 70. maddesinde sayılan mal ve hakların kiralanması nedeniyle elde edilen kazanca Gayrimenkul Sermaye İradı diyoruz. Haberde konu olan ve sıklıkla karşılaşılan kira geliri elde edilen mal ise genelde mesken işyeri olarak ortaya çıkıyor. Kanun maddesinde yer verilen örneğin telif hakları, motorlu nakil vasıtaları gibi diğer mal ve hakların kiralanması da yine vergiye tabi ancak yazımızda konuyu genişletmemek için bunlara yer vermeyeceğiz.

Peki bu gelirler nereye ve ne zaman beyan edilecek?

Gerçek kişiler elde etmiş oldukları mesken kira gelirlerinin ikametgahlarının bulunduğu adreste yetkili olan Vergi Dairesine geliri elde ettiği yılı takip eden takvim yılının Mart ayında beyan ediyor. Yani 2023 takvim yılında elde edilmiş olan gelir 01-31 Mart 2024 tarihleri arasında içinde beyan ediliyor.

Burada Vatandaşlar Emlak Vergisi ve Kira Geliri Vergisini bazen karıştırmakta. Buna açıklık getirirsek Emlak Vergisi servet üzerinden alınan bir vergi olup, ilgili belediye tarafından tahsili gerçekleşir. Kira geliri ise izah edildiği üzere bu emlaktan elde edilen kira gelirinden alınmakta olup Vergi Dairesine ödenmektedir.

Kiraya verilen emlak eğer konut ise gerçek kişinin 2023 yılında 21.000-TL’yi geçen bir kira geliri beyana tabi olacak. Yalnızca mesken kira gelirine ilişkin bu istisna tutarı gelirden yine düşülerek beyanname verilecek.

Eğer kiraya verilen emlak işyeri ise 2023 yılı için 150.000-TL’yi aşan kira geliri (işyerinde stopaj yoluyla peşin vergi tahsil edildiği için) yıllık beyannameye konu olacaktır. Bir istisna ise söz konusu olmayacaktır.

Cevap evet. Mükellef isterse yapmış olduğu giderlere karşılık götürü gider yöntemini seçerek hasılatının % 15‘ini kazancından indirebilecek, isterse gerçek gider yöntemini seçerek belgelemek kaydıyla kanunda belirtilen gayrimenkule ilişkin giderlerini hasılattan indirebilecektir. Örneğin kişi kendisi de kirada oturuyorsa ve kira geliri elde ediyorsa ödediği kirayı, elde ettiği kiradan indirebilecektir.

Vergi Dairesi tarafından, beyan üzerine hesaplanan gelir vergisi iki taksit halinde Mart ve temmuz aylarında ödenecektir.

Gelir Vergisi kanununda gelirin şahsiliği ilkesi esastır. Bu nedenle bir meskenin ya da işyerine hisseli olarak birden fazla gerçek kişi sahibi olması durumunda, buradan elde edilen kira geliri hisseleri oranında tüm ortaklara ayrı ayrı beyan edecektir. Yukarıda yer alan istisna sınırı ayrı ayrı dikkate alınacaktır.

Cevap yine evet olacaktır. Gelir Vergisi Kanunun 89. Maddesi gereğince beyanname veren gerçek kişiler beyanname üzerinden eğitim sağlık harcaması, Hayat/şahıs sigorta primleri, bazı bağış ve yardımları belli sınırlar dahilinde indirebilecektir.

Konuyla ilgili söylenecek çok şey var. Yasal düzenleme birçok ayrıntı barındırıyor. Ancak okuyucuları sıkmamak, yalnızca farkındalık yaratmak amacıyla kısaca bu bilgilere yer verdikten sonra şunları söylemek istiyorum.

Kira geliri elde eden mükellefler, gelirin elde edildiği yılı takip eden Mart ayında mutlaka Vergi Dairesini veya Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesini ziyaret etmelidir.

Vergi Daireleri tüm yurttaşlara bu konuda yol göstermektedir. Yine Gelir İdaresi Başkanlığı internet üzerinden verdiği hizmetleri teknolojinin imkanlarını kullanmak suretiyle geliştirmektedir. Hazır Beyan Sistemi olarak adlandırılan programı kullanarak hiç vergi dairesine gitmeden de beyannameler kolaylıkla verilebilmektedir. Hatta ilgili program T.C. kimlik numarasından tapu kayıtlarına ulaşmakta, bankadan sistem üzerinden alınan verilerle kira gelirini otomatik olarak da tespit edebilmektedir.

Kira geliri elde ettiği halde beyanname vermeyerek gelirin kayıt dışı bırakması halinde haberde de yer aldığı üzere gelişen teknoloji ile yürütülen çalışmalarla vergi dairesi gelirinizi tespit etmesi durumunda mükellefler ödenmesi gereken vergi kadar vergi cezası da ödemek zorunda kalabilecektir. Ayrıca zamanında beyan edilmeyen gelir maliye idaresi tarafından tespit edilmesi durumunda istisna indiriminden de mükellefler faydalanamamaktadır.

Sağlıklı mutlu günler diliyorum.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Tolga Kaya - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Çağdaş Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Çağdaş Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Çağdaş Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Çağdaş Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.