Bir Kitap: İktidar ve Teknoloji

Ülkemizin yetiştirdiği önemli bilim insanlarından Daron Acemoğlu’nun röportajını haftalık Oksijen gazetesinde okuyunca kitabı hemen edindim ve 3 haftada okudum...

Daron Acemoğlu ile Simon Johnson birlikte yazdı kitabı.

Daron Acemoğlu MIT’te en yüksek fahri unvanı olan Enstitü Profesörlüğü sahibi.

Johnson ise MIT’te Girişimcilik Profesörü olup IMF’de Başekonomistlik yaptı. 30 yıldır da dünya ekonomik krizleri ve iyileşmeleri üzerine çalışıyor.

Tarih boyunca teknoloji ve ilerleme el ele yürüyen iki kavram olarak değerlendirildi. Teknoloji çoğu zaman, gücü elinde bulunduranlar tarafından yönlendirildi, ancak her zaman toplumun yararı gözetilmedi. Bugün teknoloji küçük bir grubun kontrolündeyken, iktidar ile teknoloji ilişkisini yeniden düşünmek elzem.

Daron Acemoğlu ve Simon Johnson bu ilişkiyi tarihsel süreçte ele alıp teknolojiye gözetim değil, demokratikleşme aracı olarak yeniden yön verilmesi gerektiğini savunuyorlar. Ekonomi ve tarihten ustalıkla süzdükleri bilgiler ışığında yeni bir vizyon öne sürüyorlar...

Kitabın içindeki bölüm başlıkları...

İlerleme Nedir?, Teknolojiye Hakimiyet, Bir Vizyon-İki Kanal, İkna Gücü, Istırap Tarlaları, Orta Halli Bir Devrim Ateşi, İlerleme Zayiatı, Mücadeleli Yol, Dijital Hasar, Yapay Mücadele, Çatlayan Demokrasi, Teknoloji İçin Yeni Bir Yön...

Kitaptan bazı pasajlar...

X- “Tüm iyimser görüşlere rağmen, insanlık tarihinin son bin yılı, refah paylaşımı getirmenin yanından bile geçmemiş sayısız icatlarla doludur”

X- “Orta Çağ ve erken Modern Çağ tarımındaki nice teknolojik gelişme; örneğin daha iyi sabanlar, daha gelişmiş değirmenler, nöbetleşe ekimin daha çok kullanılması, nüfusun yüzde 90’ını oluşturan yoksul köylüye neredeyse hiçbir fayda sağlamadı”

X-“Avrupa gemi tasarımında Geç Orta Çağ’dan itibaren yaşanan gelişmeler, okyanus ötesi ticareti mümkün kıldı ve bazı Avrupalılar için muazzam servetler yarattı.

Ama aynı tip gemiler köleleştirilmiş milyonlarca insanı Afrika’dan Yeni Dünya’ya taşıdı, kuşaklar boyu süren baskı sistemlerinin inşasını mümkün kıldı ve bugün bile devam eden korkunç bir miras bıraktı”

X- “İngiliz Sanayi Devrimi’nin erken döneminde tekstil fabrikaları küçük bir azınlık için büyük servet yarattıysa da işçilerin gelirleri neredeyse yüzyıl boyunca yükselmedi. Üstelik fabrikalarda çalışma, şehirlerde yaşam koşullarının kötüleşmesine ve iş saatlerinin uzamasına yol açtı”

Bugünkü teknolojiyi nasıl değerlendiriyorsunuz?

Daron Acemoğlu;

Amerika’da özellikle sosyal bilimciler, politikacılar arasında teknolojiye karşı umut dolu bir yaklaşım var. Geleceğimizi kurtaracak gelişmelerin teknolojiyle olacağını düşünüyorlar.

Oysa aslında teknolojiyi ne iyi ne kötü olarak görmeli. Bu bir araç. Teknolojinin gelişmeye, istihdama katkıda bulunmayan ve demokrasinin geleceğini tehlikeye atan bir yönünün de olduğunu düşünüyoruz. Yapay zekada yaşanan gelişmelerle beraber işte bu yönü tartışmak için bu kitabı yazdık.

Yapay zeka beni hem korkutuyor hem umutlandırıyor. İnsan yeteneklerini, işlerini artıracak bir potansiyele sahip, aynı zamanda bilgi tekelleşmesine yol açıyor, demokrasiyi zayıflatıyor”

Bu kitabı neden yazdınız?

Daron Acemoğlu:

“Bu kitabı, ilerlemenin asla kendiliğinden olmadığını göstermek için yazdık. Günümüzdeki ilerlemeler yine küçük bir grup girişimciyi ve yatırımcıyı zenginleştiriyor. Çoğu insansa gücünü yitiriyor ve ilerlemelerin sağladığı faydalardan sadece cüzi bir pay alabiliyor. Yeni ve daha kapsayıcı bir teknoloji vizyonunun ortaya çıkabilmesi ancak ve ancak sosyal gücün temellerinin değişmesiyle mümkün olabilir.

Böyle bir değişimin gerçekleşmesi ise tıpkı 19. Yüzyılda olduğu gibi, kanıksamış bakış açısını sorgulamaya cesaret eden karşı fikirlerin ve örgütlerin artışıyla mümkündür.

Günümüzde bu yerleşik görüşe kafa tutarak teknolojinin dizginlerini dar bir elit kesimin elinden almak, 19. Yüzyıl İngiltere’si veya Amerika’sına göre daha zor olabilir. Ama bu, en az o zamanki kadar hayati öneme sahip bir meseledir”

Kitabın kimliği...

Bir Kitap: İktidar ve Teknoloji

Kasım 2023’te basılan 516 sayfalık kitabı Doğan Kitap çıkardı. İngilizce aslından Cem Duran çevirdi.

Daron Acemoğlu ile Simon Johnson’un birlikte kaleme aldıkları bu kitap büyük bir ufuk açıyor. 269 TL’lik kitabı indirimden 190 liraya edindim...

İktidar ve Teknoloji ilişkisinin 1000 yıllık geçmişinin anlatan gerçekten bir başucu niteliğinde bir eser. Tekrarlar yapılarak, bazı bölümlerin altları çizilerek okunacak nitelikte bir kitap...

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Sadun Çetin - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Çağdaş Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Çağdaş Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Çağdaş Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Çağdaş Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.