“IRMAK ROMAN” VE YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU

1909’da  Fecr-i Ati topluluğuna katılarak edebiyat dünyasına giren Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889-1974) edebiyat dünyamıza “IRMAK ROMAN” anlayışını getiren ve ilk örnekleyen yazarımızdır. “Irmak Roman” art arda yayınlanan ve içerik olarak birbirini izleyen ve tamamlayan dönemlerin ve olayların zincirleme anlatıldığı roman dizisidir. (1970’li yıllarda Mustafa Necati Sepetçioğlu da “Kilit, Anahtar, Kapı, Konak, Çatı” adlı romanlarını aynı anlayış ile yazmıştır.)

Yakup Kadri, Kahire’de doğmuş, İzmir İdadisi’nde okumuş, babası ölünce tekrar Mısır’a dönerek eğitimini burada tamamlamıştır. Tedavi için gittiği ve üç yıl kaldığı İsviçre’ den İstanbul’a dönmüştür. Mütareke yıllarında “İkdam” gazetesinde yayımlanan yazılarıyla Milli Mücadele’yi desteklemiş, 1921’de Ankara’ya çağrılarak milletvekili olmuştur. 1934’ten sonra beş ayrı ülkede büyükelçilik yapmıştır. 1960’tan sonra kurucu meclis üyeliği ve millet- vekilliği yapmıştır. 

İlk eserleri olan “Erenlerin Bağından”, “Okun Ucundan” adlı iki eserini mensur şiir türünde ve sanatlı nesir diliyle Fecr-i Ati topluluğuna katıldığı yıllarda yazmıştır. 1922’den itibaren içerik olarak birbirini tamamlayan romanlarını “ırmak roman” anlayışıyla yazmaya ve yayımlamaya başlamıştır. Romanlarıyla Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküş yıllarından başlayarak Meşrutiyet dönemine, mütareke yıllarına, Kurtuluş Savaşı’na ve 1952’ye kadar olan Cumhuriyet Türkiye’sine tanıklık etmiş; toplumsal ve siyasal tarihimizi konu almıştır.

İlk romanı “Kiralık Konak”ta kuşaklar arasındaki çatışmayı ve Tanzimat’tan Birinci Dünya Savaşı’na kadar olan kültürel değişimi anlatmıştır. “Bir Sürgün” adlı romanında Sultan II.Abdulhamit döneminde sürüldüğü İzmir’den Paris’e kaçan bir Jön Türk’ün orada çektiği sıkıntılar anlatılır.”Hüküm Gecesi” adlı romanı 1908 sonrasında İttihat Terakki ile İtilaf fırkala-rının çekişmelerini gerçek tarihi kişi ve olaylardan yararlanarak röportaj biçiminde yazdığı romanıdır.”Nur Baba” adlı romanında Çamlıca’daki bir Bektaşi tekkesine devam ettiği süreç-teki gözlemlerini anlatır.”Sodom ve Gomore” adlı romanında Mütareke yıllarının İstanbul’u anlatılır. İşgal kuvvetleriyle  işbirliği yapan soysuzlaşmış çevrelerin ahlak düşüklüğü, eski çağlardaki Sodom ve Gomor kentlerini hatırlatır.”Ankara” adlı romanında Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet yıllarında yaşanan değişimler eleştirel bir bakış açısıyla anlatılır.”Panorama” adlı romanı “ırmak roman” serisinin son eseridir.Eserde 1923’ten 1950’ye kadar geçen zamanda Cumhuriyet Türkiye’si, Atatürk’ün ölümüne kadar ve ölümünden sonraki gelişmeler olarak iki bölümde kalabalık bir kişi kadrosuyla ele alınır.

Yakup Kadri’nin diğer eserleri: Hikaye türünde “Bir Serencam”,”Milli Savaş Hikayeleri” Anı türünde: “Zoraki Diplomat”, “Politikada 45 Yıl”, “ Gençlik ve Edebiyat Hatıraları”, “Anamın Kitabı”. Monografi türünde: “Atatürk”, “Ahmet Haşim”. Fıkra türünde: “Ergenekon” (Milli  Mücadele  döneminde yazdığı gazete yazılarını bir araya toplamıştır.) Tiyatro türünde iki eseri vardır: “Sağanak” ve Nirvana”…

“Yaban” adlı romanı en çok tanınan, bilinen ve okunan romanıdır. Edebiyatımıza önemli eserler kazandıran Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nu saygıyla ve rahmetle yad ediyoruz.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Erinç Gürbüz - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Çağdaş Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Çağdaş Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Çağdaş Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Çağdaş Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Yeni web sitemizi beğendiniz mi?