ÖZ ŞİİR ANLAYIŞI VE AHMET HAMDİ TANPINAR (1901-1962)

Sembolist şairlerin görüşlerinden etkilenilerek ortaya çıkan “Öz Şiir” anlayışı düz yazıya özgü ögeleri şiirden uzaklaştırma amacı taşır. Milli Edebiyat dönemi şiir anlayışı ve bu dönemin önemli isimleri olan Yahya Kemal Beyatlı ile Ahmet Haşim’in şiir çizgisi “Öz Şiir”in gelişiminin temelini oluşturur. Şairler, şiirin sadece şiir olmasını hedeflemiş, ideoloji, ahlak, din gibi konuları şiirden uzak tutmuşlardır. İmge ve çağrışımlara dayalı bir dil kullanmışlar, şiire özgü düşsel bir âlem yaratmışlardır. Öğretici tavırlardan uzak durulmuş, estetik öne çıkarılmıştır. Mükemmeliyetçilik anlayışı ile biçime önem verilmiştir. Ahenk, söyleyiş tarzı, ritim, kafiye, iç kafiye, aliterasyon gibi ses benzerliklerinden bolca yararlanılmıştır. Sade bir şiir dili kullanılarak ölüm, aşk, doğa sevgisi, yaşama arzusu, evrensel insan deneyimleri ön planda ele alınmış ve işlenmiştir.

Ahmet Hamdi Tanpınar, “öz şiir”in önemli temsilcilerinden biridir. İstanbul’da doğmuş, öğrenimini kadı olan babasının görevi nedeniyle farklı şehirlerde sürdürmüş, İstanbul’da edebiyat fakültesini bitirmiş ve bu öğrenimi esnasında hocası Yahya Kemal’i ve edebiyat çevresinden çok sayıda sanatçıyı tanıma fırsatı bulmuştur.Çeşitli illerde edebiyat öğretmenliği yapmış, görev yaptığı bu iller “Beş Şehir” adlı deneme kitabının yazılmasını sağlamıştır.

Şiir, roman, deneme, hikaye, eleştiri, edebiyat tarihi türlerinde eserler vermiştir. Bu eserlerinde Doğu-Batı sorununa, İstanbul’un tabiat, tarih, kültür güzelliklerine; rüya, musuki, masal, zaman kavramlarına geniş yer ayırmıştır. Şiirlerini rüya ve masal estetiği adını verdiği bir anlayışla yazmış; aşk, ölüm, fizik ötesi gibi temalar üzerinde yoğunlaşmış, mükemmeliyet düşüncesine ve dil güzelliğine önem vermiştir. İçe dönük bir bakışla zaman kavramına yönelmiştir. Onun eserlerinde zaman, basit bir süreklilik değil, çok katlı ve karmaşık bir akıştır. İç ahenge önem vererek şiirlerini hece ölçüsü ile yazmış, serbest ölçüyü de denemiştir

ESERLERİ:  Romanları – “Mahur Beste, Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Sahnenin Dışındakiler” adını taşır. Hikaye türünde “Abdullah Efendi’nin Rüyaları” ve “Yaz Yağmuru” adlı iki eseri vardır. “Beş Şehir” ve “Yaşadığım Gibi” deneme türündedir. Biyografi türünde “Yahya Kemal” , edebiyat tarihi türünde “19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi” adlı eserlerinin dışında mektuplarını “Tanpınar’ın Mektupları” ve “Hasan Ali Yücel’e Mektuplar”, makalelerini ise “Edebiyat Üzerine Makaleler” adlı kitaplarında toplamıştır. “Zaman” kavramını işlediği güzel bir şiirine yer vererek Ahmet Hamdi Tanpınar’ı rahmetle yad edelim. Ruhu şad olsun.

“Ne içindeyim zamanın / Ne de büsbütün dışında”

“Yekpare geniş bir anın / Parçalanmaz akışında”

“Bir garip rüya rengiyle / Uyuşmuş gibi her şekil”

“Rüzgarda uçan tüy bile / Benim kadar hafif değil”

“Başım sükûtu öğüten / Uçsuz bucaksız değirmen” 

“İçim muradına ermiş / Abasız, postsuz bir derviş.”

“Kökü bende bir sarmaşık / Olmuş dünya sezmekteyim”

“Mavi, masmavi bir ışık / Ortasında yüzmekteyim.”

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Erinç Gürbüz - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Çağdaş Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Çağdaş Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Çağdaş Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Çağdaş Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.