MODERN TÜRK ROMANCILIĞININ ÖNCÜSÜ HALİT ZİYA

Halit Ziya Uşaklıgil (1868-1945)  aslen Uşak’ın Helvacızadeler adıyla bilinen, İzmir’e yerleştikten sonra Uşakızadeler diye anılan köklü bir aileye mensuptur. İstanbul’da doğ-muştur. Fatih Askeri Rüştiyesini bitirdikten sonra öğrenimine İzmir’de devam eder. Özel dersler alarak Fransızca öğrenir. İzmir Rüştiyesinde Fransızca öğretmenliği, üniversitede Batı Edebiyatı okutmanlığı yapar. 1909’da Sarayda Mabeyin Baş katibi olur. 1911’de Ayan Azası seçilir. Cumhuriyetten sonra Yeşilköy’deki köşkünde romanlarını sadeleştirir, anılarını yazar ve gazetelere yazı yazarak hayatını geçirir.

Servet-i Fünun döneminin roman ve öykü türlerindeki en usta yazarıdır. Modern Türk romancılığının  öncüsü olmuştur. Türk romancılığı ilk defa onunla olgunlaşır. Realizmin tüm ilkelerini eserlerinde başarıyla uygulamıştır. Sanatlı bir üslubu, uzun cümlelerle yazmasına rağmen sağlam bir dili vardır. Edebiyatımızda “mensur şiir” türünün öncülüğünü yapmıştır. “Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnu ve Kırık Hayatlar” en güzel romanlarıdır. Kendisine  şöhret  kapılarını açan “Mai ve Siyah” ustalık döneminin ilk eseridir. Roman, ana çizgileriyle realist olmakla birlikte roman kahramanı Ahmet Cemil romantiktir. Ahmet Cemil, sanat ve aşk hayalleri ile hayatın acı gerçekleri karşısında hayal kırıklığı yaşayan Sevet-i Fünun kuşağının adeta sembolü gibidir.

En başarılı romanı olan “Aşk-ı Memnu” Türk romanının en güzel örnekleri arasında yer alır. Romanda Boğaziçi’nde alafranga bir hayat yaşayan aileler ile bu ailelerin bireyleri arasındaki aşk ve kıskançlık duygularına dayanan çatışmalar anlatılır. “Kırık Hayatlar” adlı romanında ise konak ve yalı hayatından toplumsal hayata açılarak orta halli ve yoksul ailelerin dramını nispeten daha sade bir anlatımla objektif olarak gözler önüne serer.

Anı edebiyatımızın en güzel örneklerinden biri olan “Kırk Yıl” adlı eseri sadece kendisinin yetişme tarzı ve edebiyat hayatının değil, Abdulhamit dönemi sanat ve edebiyat hayatının da bir hikayesi sayılabilir. “Kırk Yıl” adlı eserinin devamı niteliğindeki “Saray ve Ötesi” adlı eserinde ise siyasi nitelikteki anılarını anlatır.

Halit Ziya Uşaklıgil’in ilk romanları : “Sefile”, “Nemide”, “Bir Ölünün Hatıra Defteri”, “Ferdi ve Şürekası” adlarını taşır. Son romanı ise “Nesl-i Ahir (Son Kuşak) adıyla yayımlanır.

Büyük hikayeleri : “Deli, Bir Muhtıranın Son Yaprakları, Bu muydu?, Heyhat, Valide Mektupları, Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası”

Küçük hikayeleri : “Bir Yazın Tarihi, Solgun Demet”

“Mezardan Sesler” adlı eseri mensur şiir türünde ilk örneklerdendir.

Anı türünde “Kırk Yıl”, “Saray ve Ötesi”, intihar eden oğlu ile ilgili “Bir Acı Hikaye”; tiyatro türünde ise “Füruzan”, “Kabus”, “Fare” adlı eserlerini yazmıştır. Makalelerini “Sanata Dair” adlı eserinde toplamıştır.

Edebiyatımıza çok önemli katkılar vermiş olan Halit Ziya Uşaklıgil’i saygıyla, rahmetle ve minnetle yad ediyor, Tanrı’dan rahmet diliyoruz.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Erinç Gürbüz - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Çağdaş Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Çağdaş Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Çağdaş Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Çağdaş Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Sizce Kocaelispor Play-Off 'da nasıl bir performans gösterir?