İLK ÖYKÜ ÖRNEKLERİ VE AHMET MİTHAT EFENDİ

Küçük  bir  manifaturacının  oğlu  olarak  İstanbul’da  doğmuştur. Mısır çarşısında bir  aktarın  yanında  çıraklık  yaparken  Arapça  ve  Fransızca  dersleri  almış, Niş’te  ilk  öğrenimini  tamamlamış, Tuna  Vilayeti  mektupçuluk  kaleminde  işe  başlamıştır. Mithat Paşa’nın  taktirini  kazanmış ve Tuna Vilayet Gazetesinin başına getirilmiştir. Gazetecilik hayatını Bağdat’ta sürdürmüş, bu arada Maarif Nezaretinin açtığı okul kitapları yarışma- sında birinci olmuştur. 1871’de İstanbul’a dönmüş, evinde kurduğu küçük matbaada  eserlerini basmaya başlamıştır. Gazeteler çıkarmış, iki yüzden fazla eser yazmıştır.    

Tanzimat  hareketinin  amacını  en  geniş  ölçüde  gerçekleştiren yazarıdır. Ahmet Mithat, edebiyatımızda halk için romancılık çığırını açmış; yazdığı iki yüzden fazla roman ve hikaye ile halka  okumayı  sevdirmeye, okurlarının  kültür  düzeyini  yükselt- meye çalışmıştır ve oldukça başarılı olmuştur. Edebiyat dünyasında “Türkiye çapında bir ilkokul öğretmeni” diye nitelendirilmiştir. “Devir”, “Bedir”, “İttihat”, “Tercüman-ı Hakikat gazeteleri ile  “Dağarcık” ve “Kırkambar” adlı dergileri çıkarmıştır. Öykü ve romanlarını gazete ve dergilerinde tefrika yoluyla yayımlamıştır.        

Meddah  tarzını  andıran  teknik ve  üslupla yazdığı eserlerinde  sanat  kaygısı  olmadığı  için  roman  tekniği  son  derece  kusurludur. Olayın  akışını  keserek okurlara ansiklopedik  bilgiler   vermek, anlatım  tekniğinin  en  belirgin  özelliklerindendir. Şiir  dışında  hemen hemen  her  türde  eser  vermiş; yazdığı  kırk bir  romanın  her  birinde  farklı  konuları  işleyerek  edebiyatımıza  konu  bolluğu  getirmiş ve macera romanından tarihsel  romana, duygusal  romandan  gerçekçi, natüralist  romana  değin  birçok roman türünü  denemiştir. Romanlarındaki  konular  geniş  bir  coğrafyayı  kapsar.                             Tanzimat  döneminde  dilde  sadeleşme  düşüncesini  İbrahim  Şinasi  ile  birlikte en  iyi  uygulayan  yazardır. Her  kesimden  okuyucunun  anlayabileceği  bir  sade  dil  kullanmaya  özen  göstermiştir. Eserlerinin  çoğunda  romantizm  akımının  etkisinde  kalmış; ancak  bazı  eserlerini  realizm  ve  natüralizm  ilkeleri  doğrultusunda  yazmıştır.

ESERLERİ :  Hikayelerini  “Kıssadan  Hisse”  ve  edebiyatımızda  ilk  hikaye  örnekleri  olarak  kabul  edilen  “Letaif-i  Rivayet”  adlı  eserlerinde  toplamıştır.

Romanlarından  bazıları  “Hasan  Mellah”, “Hüseyin  Fellah”, “Dürdane  Hanım”, “Dünyaya  İkinci  Geliş”, “Felatun  Beyle  Rakım  Efendi”, “Paris’te  Bir  Türk”, “Henüz  On  Yedi  Yaşında”, “Müşahedat”, “Jön  Türk”, “Yeniçeriler”  adlarını  taşır.

“Avrupa’da  Bir  Cevelan”  adlı  eseri  gezi  türündedir.

Tiyatroları: “Çengi”, “Çerkez  Özdenleri”, “Açık  Baş”, “Siyavuş”  adındadır.

Anılarını  “Menfa”,  yakın  tarih  ile  ilgili  tespitlerini  ise  “Üss-i  İnkılap” adlı  eserlerinde  toplamıştır. Türk  halkına  döneminde  okuma  sevgisini  gerçek  manada  kazandıran  Ahmet  Mithat  Efendi’yi  saygı  ve  rahmetle  anıyoruz. Ruhu  şad  olsun.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Erinç Gürbüz - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Çağdaş Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Çağdaş Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Çağdaş Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Çağdaş Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.